پنجشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۸ ,14 November 2019
 
 
جاهد در گفت‌وگو با فانا مطرح کرد:
استقبال گسترده از چهارمین سمپوزیوم iDare
پزشکی شخصی‌سازی‌شده در حوزه دیابت یک ضرورت است/مزایای انسولین‌های نسل جدید
 
فوق تخصص بیماری های غدد درون ریز و متابولیسم گفت: ناراحتی من این است که دستاوردهای علمی که یاد می‌گیریم و یاد می‌دهیم را نمی‌توانیم در عمل در مورد خیلی از بیماران اجرایی کنیم. حداقل نوارهای قند خون و گلوکومتر باید برای دیابت نوع 1 شامل پوشش بیمه شوند و اگر نشوند، پول‌هایی که بابت بیمه و مالیات می‌دهیم به معنای واقعی هدر خواهند رفت.
 
خبرنگار فانا در حاشیه چهارمین سمپوزیوم iDare که 20 تیر ماه با حمایت شرکت سانوفی در هتل استقلال تهران برگزار شد، با دکتر سیدعادل جاهد فوق تخصص بیماری‌های غدد درون‌ریز و متابولیسم گفت‌وگویی انجام داده که به شرح زیر است:
 
سطح برگزاری چهارمین سمپوزیم iDare را چطور ارزیابی می‌کنید و چه مطالبی در سمپوزیوم امسال مطرح شد؟ بطورکلی برگزاری این سمپوزیوم چقدر در ارتقای سطح علمی پزشکان موثر است؟
 
هدف برگزاری این سمپوزیوم از ابتدا این بوده است که با سایر همایش‌های مرتبط با دیابت فرق داشته باشد و سعی بر این بوده که مطالب جدیدتری در آن ارائه شود. موضوعاتی که هر سال برای این سمپوزیوم تعیین می،شود، دربرگیرنده مطالب جدید است. از طرف دیگر سعی برگزارکنندگان سمپوزیوم بر این بوده است که جدا از نگاه علمی صرف، قسمت‌هایی دیگر از حوزه دیابت که در سایر همایش‌ها مغفول می‌مانند در این سمپوزیم بیشتر به آنها پرداخته شود، مثلا از سه چهار سال پیش بحث پزشکی الکترونیکی و مواردی از این دست مطرح شده است و امسال هم دو بخش در سمپوزیوم داشتیم که یکی راجع به متغیرهایی مثل فشارخون، قند خون، قلب و مواردی از این دست بود و دیگری شامل صحبت‌های عمومی‌تری بود که اهمیت دارند اما در بسیاری از همایش‌های علمی به آنها توجه نمی‌شود، مانند اینکه بیمار چطور یاد بگیرد یا رفتار با بیمار چطور باشد، جایگاه تکنولوژی‌های جدید چیست و از این نظر این سمپوزیوم طی چند سال اخیر توانسته نحوه پرزنتیشن مطالب علمی را به شکل متفاوت‌تری انجام دهد و به همین دلیل هم استقبال خوبی و گسترده‌ای از آن می‌شود.
 
در سمپوزیوم امسال تاکید زیادی روی پزشکی شخصی‌سازی شده بود. لطفا بیشتر در این باره توضیح دهید و اینکه این موضوع چقدر در ایران قابلیت اجرایی دارد؟
 
پزشکی شخصی‌سازی شده یک مفهوم و طرز فکر جدید در پزشکی است، نه فقط دیابت که قطعا روزبه‌روز هم بیشتر می‌شود و مهم نیست که کسی هم بخواهد یا نخواهد چرا که روند آن رو به جلو است اما بطورکلی بحث نوپایی است. پزشکی شخصی‌سازی شده روش‌های مختلفی دارد که برخی از آنها هنوز در مرحله آزمایشگاهی و تحقیقاتی هستند و برخی هم کم کم عملیاتی شده‌اند. براساس مفهوم پزشکی شخصی‌سازی شده ممکن است بدن یک بیمار به یک دارو پاسخ دهد اما بدن یک بیمار دیگر به همان دارو پاسخ ندهد یا یک توصیه درمانی برای یک بیمار موثر باشد اما همان توصیه برای بیمار دیگر موثر نباشد. البته گفتن این موضوع ساده است اما اینکه روزی عملیاتی شود خیلی دور نیست. در مورد دیابت هم‌اکنون به عنوان مثال داروی متفورمین به 100 بیمار داده می‌شود و بعد منتظر می‌مانیم که ببینیم دارو روی چند نفر پاسخ می‌دهد اما در آینده اینطور خواهد شد که قبل از دادن دارو مشخص است که دارو روی بیمار پاسخ خواهد داد یا خیر و در واقع خیلی با چشم بازتر درمان انجام می‌شود. در همه همایش‌ها و جلسات علمی مرتبط با دیابت سعی می‌کنیم کم کم موضوع پزشکی شخصی‌سازی شده را مطرح کنیم تا پزشکان با این موضوعات آشنا شوند تا وقتی عملیاتی‌تر شد غافلگیر نشوند. می‌دانیم که تست ژنتیک برای دانستن اطلاعات مرتبط با پزشکی شخصی‌سازی شده در دنیا انجام می‌شود اما هزینه این تست هنوز بسیار بالاست و به همین دلیل هنوز روش‌های ارزان‌تر و ساده‌تر که بشود داروی موردنیاز هر بیماررا تهیه کرد، نداریم. باید این اتصال برقرار شود که مطالعات بالینی پرهزینه قابلیت اجرا در جامعه با هزینه کمتر را پیدا کند و برقراری این اتصال چندین سال زمان خواهد برد.
 
وضعیت ارائه درمان‌های نوین دیابت در ایران چطور است؟
 
بطورکلی اوضاع در این زمینه خوب است. فقط شاید فرق ما این باشد که مثلا از خانواده‌های مختلف داروهای درمان دیابت با پنج یا شش دارو، ما در ایران از هر خانواده یک یا دو دارو را داشته باشیم و همه داروهای آن خانواده را نداریم اما این مشکل خیلی بزرگی نیست. به عنوان فردی که سال‌ها در حوزه دیابت کار می‌کنم، هم‌اکنون راضی هستم از اینکه از هر کدام از این خانواده‌ها یک دارو را در ایران داریم و بسیاری از این داروها را هم شرکت‌های ایرانی توانسته‌اند تولید کنند که باعث شده قیمت‌ها کاهش یابند و افراد بیشتری هم به این داروها دسترسی پیدا کنند. داروهای اصلی شرکت‌های بزرگ خارجی را هم در ایران داریم و بطورکلی از نظر دسترسی به داروهای اصلی درمان دیابت در ایران مشکل خاصی نداریم.
 
نظر شما درباره انسولین‌های نسل جدید که شرکت سانوفی هم اخیرا نخستین نمونه آن را در بازار ایران لانچ کرد، چیست؟
 
انسولین‌های نسل جدید چند مزیت اساسی دارند. یکی از نظر کاهش احتمال خطر افت قند خون که نسبت به انسولین‌های نسل قدیم در وضعیت بسیار بهتری هستند. از نظر استفاده و راحتی هم با قلم زده می‌شوند که نسبت به سرنگ بسیار بهتر هستند. مصرف یکبار در روز نیز باعث راحتی بیشتر بیمار می‌شود. بطورکلی هرچقدر که دفعات مصرف یک دارو به‌خصوص داروی تزریقی کمتر باشد مریض احساس راحتی بیشتری می‌کند. حال اگر دارویی داشته باشیم که هم مصرف آن راحت‌تر باشد و هم خطر افت قند نداشته باشد بسیار بهتر خواهد بود. هرچه جلوتر می‌رویم نسل‌های جدید این داروها احتمال افت قند و نوسان قند را کمتر می‌کند. از نظر ساعت تزریق هم آزادی تزریق بیشتری به بیمار می‌دهند.
 
نظر شما درباره پروژه تولید انسولین خوراکی چیست؟
 
احتمال زیاد به این سمت خواهیم رفت اما از نظر زمانی واقعا معلوم نیست این پروژه چه زمانی به نتیجه برسد. یادم می‌آید بیش از بیست قبل هم می‌گفتند چند سال دیگر این پروژه قطعی می‌شود اما هرچه جلوتر آمدیم، سختی‌های این پروژه هم نمایان شد. مشکل این است که وقتی دارو وارد معده و سپس روده شود، با توجه به وجود اسید معده، چقدر از دارو جذب می‌شود و چقدر از بین می‌رود. دارو کجاها کمتر جذب می‌شود و کجاها زیادتر. شاید هم به خاطر داروهای جدیدتری است که طی 20 سال اخیر در دنیا تولید شده‌اند و با مکانیسم‌های مختلف به پزشکان و بیماران بسیار کمک کرده‌اند و آن دیدگاه که دو قرص و دو انسولین داریم و چیز دیگری نداریم و این امید وجود داشت که انسولین را تبدیل به قرص خوراکی کنند دیگر الان از بین رفته است و الان بین دو قرص قدیمی و دو انسولین قدیمی تعداد بسیار زیادی دارو داریم که توانایی ما را بسیار زیاد کرده است و عملکرد بهتری هم دارند. چشم‌انداز نشان می‌دهد که چنین قرصی هم بالاخره تولید خواهد شد اما فکر نمی‌کنم حداقل تا 10 تا 15 سال آینده تولید شود. من چشم‌انداز وسیع‌تری را در کنار انسولین خوراکی می‌بینم که می‌توانند کار را راحت‌تر می کنند. الان نیاز من به انسولین خوراکی نسبت به دو دهه قبل خیلی کمتر است. داروهای راحت دیگر هم داریم البته خوب است که چنین دارویی را هم داشته باشیم. هرچند قیمت آن هم بسیار مهم است و احتمالا به دلیل فناوری بالا قیمت بالایی هم خواهد داشت.
 
به نظر شما در حال حاضر چالش اصلی درمان دیابت در ایران چیست؟
 
از نگاه کلی شیوع و گستردگی و بودجه زیاد برای درمان دیابت چالش‌هایی مهم هستند. همچنین افزایش چاقی، کم تحرکی و سبک زندگی نامناسب مردم نیز از دیگر چالش‌های کلی هستند. اما از دید من به عنوان یک کلینیسین بحث اقتصادی چالش اصلی است. داروهای خوبی داریم که شرکت‌های ایرانی ساخته‌اند و اثبات شده‌اند که می‌توانند جلوی عوارض احتمالی بیماری دیابت را بگیرند مانند عوارض قلبی، دیالیز و ... اما این داروهای خوب بیمه نیستند. این چالشی است که هر روز می‌بینم که برخی از بیمارانم به‌دلیل هزینه بالا نمی‌توانند داروی موردنیاز خود را بخرند و همان بیمه‌ای که امروز می‌گوید نمی‌توانم این دارو را بیمه کنم، پنج یا ده سال دیگر مجبور است پول داشته باشد تا هزینه دیالیز، پول استنت یا پول لیزر همان بیمار را بپردازد. اینکه کجای کار می‌لنگد که این اطلاعات را می‌بینند اما تصمیم درست را درباره بیمه این داروها نمی‌گیرند جای سوال دارد. وسایل پایش قند به ویژه نوارهای قند خون که استفاده از آنها در دیابت نوع 1 بدیهی است، در همه کشورهای دنیا و حتی کشورهای جهان سوم بیمه هستند اما در ایران بیمه نیستند و بیمار مجبور است هزینه قابل توجهی را از جیب بپردازد که این وسیله را برای پایش قند خود بخرد و ما امروز می‌بینیم افرادی را که نمی‌توانند این وسایل را تهیه کنند اما خجالت می‌کشند که به من پزشک بگویند و به همین دلیل یک جدول قند ساختگی را درست می‌کنند و برای من می‌آورند که من هم می‌دانم ساختگی است. این مشکل بزرگی است که باعث می‌شود درمان واقعی بیمار رخ ندهد. اثبات شده است که در دیابت نوع 1 بیمار باید قند خون خود را تست کند. در دیابت نوع 2 هم اگر بیمار انسولین می‌زند و و دارو می‌خورد، باز هم تست قند باید انجام شود اما به خصوص در دیابت نوع 1 انجام این کار قطعی است اما هنوز بیمه‌ها برای دیابت نوع 1 این وسیله را تحت پوشش قرار نداده‌اند. علاقه دارم روزی از فناوری‌های بیشتر مثل پایش مداوم قند خون (CGM) هم برای دیابت نوع 1 استفاده کنیم. از دید من این یک حق است که بتوانند استفاده کنند اما هزینه‌ها امروزه اینقدر بالاست که این کار شدنی نیست. ناراحتی من این است که دستاوردهای علمی که یاد می‌گیریم و یاد می‌دهیم را نمی‌توانیم در عمل در مورد خیلی از بیماران اجرایی کنیم. حداقل نوارهای قند خون و گلوکومتر باید برای دیابت نوع 1 شامل پوشش بیمه شوند و اگر نشوند، پول‌هایی که بابت بیمه و مالیات می‌دهیم به معنای واقعی هدر خواهند رفت.
 
گفت‌وگو از محمدجواد به‌آبادی
 
کد مطلب : ۲۰۸۳۹
يکشنبه ۲۳ تير ۱۳۹۸ ساعت ۱۵:۴۴
۰
 
 

ارسال
 
گروه های خبری :